محققان دانشگاه صنعتي سيدني استراليا، تحقيقي براي استفاده از نانوذرات اکسيد واناديم به عنوان رنگ‌دانه‌هاي هوشمند در دست انجام دارند. خواص نوري اين ترکيب در دماي 60 درجه‌ي سانتي‌گراد تغييرات شديدي مي‌کند. نوع نانوساختاري اين ماده خصوصيات ديگري نيز دارد و بر اثر تابش نور مي‌تواند رفتار رزونانس پلاسموني از خود نشان دهد. در اين صورت شايد بتوان با استفاده از اين رنگ، نور خورشيد را به جريان برق تبديل کرد.

در نگاه اول به نظر مي‌رسد دماي 60 درجه براي کاربردهاي هواي آزاد، دماي بالايي باشد. اما چند نکته وجوددارد؛ اول اين‌که با افزودن (دوپ کردن) موليبدن يا تنگستن به نانوذرات اکسيد واناديم مي‌توان دماي انتقال مذکور را چندين درجه پايين آورد. از طرفي، دماي هوا در کشوري مثل استراليا خيلي وقت‌ها بالاتر از 40 درجه مي‌شود. در چنين شرايطي دماي سطوح فلزي رنگ شده به آساني به بالاتر از 60 درجه مي‌رسد.

در طيف فروسرخ نزديک (near-infrared) نور، تفاوت بين حالات دماپايين و دمابالا خيلي برجسته است؛ اين بخش از نور دقيقاً همان چيزي است که براي رنگ هوشمند مورد نياز است. اما آيا تفاوت، آنقدر هست که بتواند ميزان حرارت وارد شده به سطح رنگي را تغيير دهد؟

تيم محققان دانشگاه سيدني در مقاله‌ي اخير خود در مجله‌ي Nanotechnology اينگونه به اين سوال پاسخ داده اند؛ آنها مقداري رنگ‌دانه‌ي اکسيد واناديم را به يک روش ساده‌ي شيمي‌ترتهيه کردند و خواص پراکنش نور را در سطوحي که با آن رنگ شده بود اندازه گرفتند.
 
شبيه‌سازي خواص نوري نانوذرات اکسيد واناديم
آنها اعلام کردند که پاسخ اين سوال هم بله است هم خير! بله به اين علت که تغيير در دماي رنگ باعث تغيير در ميزان امواج فروسرخ جذب شده به‌وسيله‌ي رنگ مي‌شود و اين تغييرات با پيش بيني‌هاي تئوري تطابق دارد. اما نه به اين دليل که اين تغييرات مي‌تواند حرارت وارد شده به ساختار را فقط چند درصد تغيير دهد.

بنابراين اکسيد واناديم علي‌رقم خواص فوق‌العاده‌ي انتقال فاز در 60 درجه‌ي سانتي گراد، نمي‌تواند راه حلي براي اين مسئله باشد.